Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie

Ośrodek kultury
Muzeum
Anna Macherzyńska - Swoboda
tel 322410718, fax 322415501
Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie
ul. Parkowa 25
Chorzów

Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” to muzeum etnograficzne na wolnym powietrzu o powierzchni 20 ha, gromadzące i prezentujące tradycyjne, drewniane budownictwo wiejskie i małomiasteczkowe: budynki mieszkalne i gospodarcze, obiekty rzemieślniczo – przemysłowe oraz sakralne wraz z wyposażeniem wnętrz. Śląski skansen położony jest na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie nieopodal Stadionu Śląskiego. Idea budowy muzeum zrodziła się w okresie międzywojennym. 1 maja 1975 r. udostępniono zbiory zwiedzającym. Zgromadzone w Muzeum zabytki budownictwa ludowego pochodzą z pięciu podregionów Górnego Śląska: Beskidu Śląskiego, pogórza cieszyńskiego, pszczyńsko – rybnickiego, przemysłowego i lublinieckiego oraz z Zagłębia Dąbrowskiego. W chorzowskim skansenie można zwiedzić 75 zabytkowych obiektów tradycyjnego budownictwa ludowego dużej i małej architektury, z końca XVIII do połowy XX wieku. W plenerze usytuowanych jest 14. zagród chłopskich (chałupy, stajnie, stodoły, studnie, szopy, owczarnie), obiekty przemysłu wiejskiego, użyteczności publicznej, obiekty sakralne oraz wolnostojące spichlerze.
W muzeum organizowane są co roku imprezy plenerowe, które przypominają o ludowych zwyczajach związanych z pracami rolniczymi i dorocznym cyklem obrzędowym. Podczas imprez prezentowane są pieśni, tańce, obrzędy i zwyczaje oraz potrawy regionalne Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Dla dzieci i młodzieży szkolnej organizowane są lekcje muzealne, pokazy, warsztaty i konkursy plastyczne, które mają za zadanie upowszechniać wiedzę o kulturze ludowej Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Tematyka prowadzonych zajęć jest bardzo różnorodna, począwszy od zwyczajów i obrzędów dorocznych, po wybrane zagadnienia z kultury materialnej. Od 20 lat w muzeum organizowana jest coroczna akcja letnia pt. „Wakacje w Skansenie”, adresowana do dzieci pozostających w tym okresie w mieście. W każdy poniedziałek lipca i sierpnia zwiedzający mogą uczestniczyć w konkursach, grach i zabawach tematycznie związanych z treścią ekspozycji muzealnej.

28 marca 2014 roku, na mocy aktu notarialnego, Urząd Marszałkowski przekazał w użytkowanie Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” blisko 6,5 hektara terenów, które do tej pory zajmowane były przez Ośrodek Harcerski WPKiW. Włączone do Muzeum, powiększą jego powierzchnię z obecnych ponad 22 hektarów do około 28,5 hektara.
Muzeum, po akceptacji wstępnej koncepcji zagospodarowania tych terenów, pracuje obecnie nad bardziej szczegółowym planem realizacji nowej ekspozycji. Zakłada się jej uzupełnienie m.in. o brakujący sektor dworski - z charakterystyczną, dawną architekturą dworską naszego regionu oraz sektor dawnego przemysłu wiejskiego, który przybliży pozarolniczą działalność mieszkańców dawnej wsi.
Pierwszym elementem, przedstawiającym tzw. wiejski przemysł, jest rekonstruowana w tym roku w obecnych granicach skansenu (w ramach projektu pt. „Realizacja systemów wodnych na terenie Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie wraz z uruchomieniem zakładów historycznego przemysłu wiejskiego”) tzw. fajczarnia, wzorowana na istniejącym do dziś obiekcie ze Zborowskiego.
Szczegółowa koncepcja, która powstanie w tym roku, obejmie zagospodarowanie zarówno otrzymanych właśnie terenów, jak i planowanych do pozyskania ok. 4 hektarów przy północno-zachodnich krańcach dzisiejszego skansenu.