Archikatedra pw. św. Rodziny w Częstochowie

Obiekty sakralne
Neogotyk
Konstanty Wojciechowski
1901-1927
Archikatedra pw. św. Rodziny w Częstochowie
ul. Krakowska 15/17
Częstochowa

Historia archikatedry pw. Świętej Rodziny w Częstochowie sięga XIX wieku. Na przełomie wieków miasto rozwijało się dynamicznie, jednocześnie wzrastała liczba parafian. Zabytkowy kościół św. Zygmunta nie był w stanie pomieścić wszystkich wiernych, w związku z czym zadecydowano o budowie nowej świątyni.
Nowy kościół wzniesiono w pobliżu dawnego cmentarza grzebalnego. Projekt przygotował architekt Konstanty Wojciechowski, a prace budowlane trwały z przerwami w latach 1901-1927. W 1925 roku świątynia stała się diecezjalną katedrą, a od 1992 głównym kościołem archidiecezji.
Gmach archikatedry wzniesiono na planie krzyża łacińskiego, w stylu neogotyckim, w układzie bazylikowym. Budynek ma imponujące rozmiary, a w czasach kiedy powstawał był jedną z największych budowli w Polsce. Posiada trzy nawy, transept oraz wydłużone prezbiterium. Fasadę świątyni wykonano z cegły licówki, wykorzystując także kamień w detalach architektonicznych. Nawy boczne otwarte ostrołukowymi arkadami o czworobocznych filarach. Ostrołukowo zakończone są także okna świątyni ozdobione witrażami. Ściany transeptu, nawy głównej i prezbiterium wsparte są na łukach oporowych i zdobione fryzami arkadowymi. Strome dachy kościoła od fasady i nad transeptem ujęte są w szczyty dzielone blendami.
Fasadę kościoła urozmaicają dwie strzeliste wieże. Ponadto, na dachu świątyni znajduje się trzecia wieża – na sygnaturkę. Wnętrze kościoła wykończono granitem skandynawskim. Rozety i witraże zdobiące kościół przedstawiają m.in. Sakramenty Święte. Wśród zabytkowych elementów wyposażenia na uwagę zasługują wykonane w latach 30tych balustrady komunijne z maswerkami i płaskorzeźbami. Są ulokowane przed trzema ołtarzami. Ponadto wyjątkowym zabytkiem są romantyczne organy na chórze muzycznym o 101 głosach. Zostały one wykonane w latach 1946-1949 i są największymi, w całości pneumatycznymi organami w Polsce.
W latach 60tych pod kaplicą Matki Boskiej Częstochowskiej wykonano kryptę, stanowiącą nekropolię biskupów częstochowskich.