Bazylika i klasztor Ojców Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach

Obiekty sakralne
Neoromanizm
neoromański
Mansuetus Fromm
1905-1908
Bazylika i klasztor Ojców Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach
ul. Panewnicka 76
Katowice

W katowickiej dzielnicy Panewniki zlokalizowany jest zabytkowy zespół zabudowań klasztoru Ojców Franciszkanów i parafii św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Klasztor został wzniesiony w 1906 roku, bazylikę konserowano w 1908 roku, a pobliska Kalwaria Panewnicka powstawała w latach 1905-1963.
Decyzja o sprowadzeniu franciszkanów na Górny Śląsk była podyktowana rosnącą liczbą wiernych, którzy napływali na tereny w związku z rozwojem górnictwa i hutnictwa. Zgodnie z propozycją ks. Ludwika Skowronka postanowiono osiedlić franciszkanów w Panewnikach, miejscowości znajdującej się na uboczu, sprzyjającej skupieniu i wyciszeniu.
Pierwsi bracia przybyli na miejsce w 1902 roku. Ich staraniem wzniesiono kopię groty lourdzkiej. Kilka lat później podjęto decyzję o budowie kompleksu klasztornego i bazyliki. Autorem projektu zabudowań był Mansuetus Fromm.
Gmach kościoła i klasztoru wzniesiono w stylu neoromańskim. Bazylika ma trójdzielny korpus nawowy, transept oraz dwuczęściowe prezbiterium. Fasada świątyni wykonana jest z czerwonej cegły klinkierowej. Dekoracje architektoniczne stanowią wykonane z ceglanych kształtków fryzy arkadowe czy gzymsy. Nawa środkowa, transept oraz prezbiterium przykrywają dwuspadowe dachy z lukarnami. Na głównej kopule bazyliki, przykrytej dachem namiotowym, wznosi się siedmiometrowa figura św. Franciszka z Asyżu.
Zewnętrzna fasada kościoła ma wysokość 28 metrów. W dolnej części, z wejściem głównym, znajduje się trójdzielny portyk. W centralnym punkcie fasady można podziwiać witrażową rozetę o średnicy 7 metrów. Na szczycie zamieszczono figurę Matki Bożej, a powyżej jej krzyż. W skrajnych częściach fasady znajdują się dwie wieże z dzwonami i zegarami.
We wnętrzu na uwagę zasługują zdobione głowice filarów, malowidła autorstwa Norberta Paprotnego ze scenami z życia św. Franciszka, stacje drogi krzyżowej i ambona. W świątyni znajdują się liczne zdobione kaplice, ołtarze oraz krypta. Ze względu na ich różnorodność każda część bazyliki zasługuje na uwagę.