Budynek dawnej Szkoły Górniczej „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej

Budynki użyteczności publicznej
Franiciszek Lancia
1839-1842
Budynek dawnej Szkoły Górniczej „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej
ul. Legionów Polskich 69
Dąbrowa Górnicza

Budynek „Sztygarki” powstał w latach 1839-1842. Został zbudowany według projektu architekta Franciszka Marii Lancia. Zgodnie z pierwotnym zamysłem w budynku miał znajdować się szpital górniczy, jednak zmieniono decyzję i gmach został przekazany Zarządowi Zachodniemu Okręgu Górniczego.
W 1863 roku w budynku powstało archiwum górnicze, którego zadaniem było gromadzenia informacji i materiałów dotyczących terenu Dąbrowy Górniczej i Zagłębia. Od 1889 roku pałacyk staje się siedzibą Szkoły Górniczej „Sztygarka”. Szkoła, nazywana także Szkołą Sztygarów funkcjonowała do 1914 roku. Jej głównym celem było przygotowanie przyszłych sztygarów i majstrów górniczych dla potrzeb rozwijającego się przemysłu.
Po wybuchu I wojny światowej w murach szkoły powstały koszary dla Legionów Polskich, a w latach późniejszych stacjonowały tam austryjackie wojska okupacyjne. Szkoła została ponownie uruchomiona w 1919 roku, już jako „Państwowa Szkoła Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica”. W związku z rosnącymi potrzebami zabudowania zostały powiększone o kilka pawilonów. Powstały także nowe wydziały i nowe pracownie placówki.
Od 1997 roku budynek został przeznaczony na muzeum miejskie. Tradycje kolekcjonowania eksponatów w placówce sięgają jednak lat funkcjonowania pierwszej szkoły górniczej, której uczniowie gromadzili przedmioty do szkolnego Muzeum Geologicznego. Zostały one jednak rozkradzione w czasie wojny. Po wojnie powrócono do tradycji prowadzenia muzeum.
Poza gmachem byłej szkoły przy muzeum funkcjonuje kopalnia ćwiczebna powstała w latach 1927-1929. W czasach funkcjonowania Szkoły Górniczej w kopalni przygotowywano przyszłych górników do zawodu. Obecnie udostępniana jest zwiedzającym jako obiekt turystyczny.