Osiedle robotnicze Borsiga w Zabrzu

Budynki mieszkalne
Budynki użyteczności publicznej
Obiekty sakralne
Architektura industrialna
1863-1871
Osiedle robotnicze Borsiga w Zabrzu
ul. Okrzei
Zabrze

Osiedle Borsiga (niem: Siedlung Borsigwerk, śl: Bozywerk) – najstarsze osiedle robotnicze na Śląsku. Kolonię tworzą identyczne domy 4-rodzinne o skromnej dekoracji w uporządkowanym układzie. Wybudowano je dla pracowników kombinatu górniczo-hutniczego, należącego do niemieckiego fabrykanta, Augusta Borsiga. Powstało w latach 1863-1871 i zajmuje teren w dzisiejszej dzielnicy Biskupice. Osią była główna ulica nazwana imieniem założyciela firmy Augusta (dziś ulica Okrzei) – przy niej zgrupowane były najważniejsze obiekty. Pozostałe ulice nosiły imiona innych członków rodziny Borsigów (Albertstr., Arnoldstr., Annastr., Ernststr., Luisenstr., Konradstr.). Mieszkania dla pracowników kombinatu wyróżniały się stosunkowo wysokim standardem. Liczyły średnio 55 metrów, były wyposażone w kuchnię, natomiast dostęp do bieżącej wody i ubikacji możliwe były tylko we wspólnych pomieszczeniach na klatce schodowej. Północna część osiedla przeznaczona była dla pracowników wyższych rangą, co znajduje swoje odzwierciedlenie w lepszych warunkach mieszkalnych. Na osiedle składały się także inne obiekty jak: szkoła, domy nauczycieli, gospoda z pokojami gościnnymi i salą balową, pomieszczeniem sklepu Konsumu i kantyną urzędniczą, park, sala gimnastyczna, kaplica, cmentarz oraz dwa przedszkola (jedno dla dzieci robotników, jedno dla dzieci pracowników zarządu) czy gabinet lekarski wraz z izbą przyjęć.
W środkowej części osiedla można także podziwiać wiekowe kasztanowce.