Pałac, mauzoleum i park w Krowiarkach

Pałace / Dwory
Neobarok
Neorenesans
Secesja
neobarokowy i neorenesansowy ze skrzydłem secesyjnym
XVII wiek, przebudowany w XIX wieku
Pałac, mauzoleum i park w Krowiarkach
ul. Zamkowa
Krowiarki

Jednym z najznamienitszych zabytków gminy Pietrowice Wielkie jest zespół pałacowo-parkowy zlokalizowany w Krowiarkach. Jego historia sięga XVII wieku, kiedy to z inicjatywy rodziny Beess został wzniesiony drewniany zamek. Przez wieki zmieniał on właścicieli – był kolejno w posiadaniu rodziny Strachwitzów, Gaszyńskich i Donnersmarcków.
Po wojnie w dawnych posiadłościach znajdowała się Szkoła Aktywu Politycznego, Dom Dziecka, a od 1963 roku szpital.
Gmach zmieniał nie tylko właścicieli, ale także wygląd. W 1826 roku w miejsce pierwotnego, drewnianego zamku został wzniesiony murowany pałac. Później, w latach 1852-77 został on przebudowany. Wówczas powstał także park okalający dwór. Po pożarze, który zniszczył północną część pałacu zostaje ona odbudowana i poszerzona w 1898 roku. Ta partia dwupiętrowa część zabudowań nabrała wówczas cech secesyjnych.
W starszej części pałacu dominuje zaś styl neorenesansowy i neobarokowy. Jest ona piętrowa, wzniesiona na planie prostokąta z ryzalitami na osiach. Wzrok przyciągają także narożne wieże – kwadratowe wieże z namiotowymi hełmami i cylindryczne z hełmami stożkowymi.
Zabudowania dworskie otacza park krajobrazowy założony w XVII wieku, a w XIX wieku gruntownie przekształcony. Rozciąga się on na powierzchni blisko 7 hektarów. Mimo iż zachował się dawny układ przestrzenny parku, dawne aleje są słabo czytelne, a pierwotny drzewostan został przez lata mocno przetrzebiony.
Interesującym obiektem ulokowanym na terenie parku jest mauzoleum. Znajduje się w jego południowo-wschodnim narożniku i zostało zbudowane około 1870 roku. Gmach jest murowany, neoklasycystyczny, wzniesiony na planie krzyża. Elewację dzielą pilastry a wejście z portykiem ozdabiają kolumny i trójkątny fronton.
Ponadto na terenie parku znajduje się wozownia i stajnia, wzniesione na planie litery „L”, z dwuspadowym dachem i facjatkami.