Pałac (zamek) oraz park krajobrazowy w Pszczynie

Pałace / Dwory
Neobarok
neobarokowy
Aleksander Hipolit Destailleur
I połowa XV wieku, później wielokrotnie przebudowywany
Pałac (zamek) oraz park krajobrazowy w Pszczynie
ul. Brama Wybrańców 1
Pszczyna

Niewątpliwie najcenniejszym zabytkiem na terenie Pszczyny jest pszczyński zamek (nazywany także pałacem). Początki historii tego niezwykłej urody budynku sięgają I połowy XV wieku. Wiadomo, że był wtedy gotycką, czworoboczną budowlą, otoczoną fosą.
Na przełomie XV i XVI wieku ziemie pszczyńskie, a tym samym budynek pałacu, zmieniały właścicieli. Z rąk książąt cieszyńskich przeszły one w posiadanie Aleksego Turzo, węgierskiego możnowładcy. Później ówczesne państwo pszczyńskie przechodzi we władanie wrocławskiego biskupa Baltazara Promnitza. Za panowania Promnitzów gotycka budowla o charakterze obronnym została przebudowana. Zyskała nową funkcję i wygląd, stając się reprezentacyjną budowlą renesansową. Kolejna przebudowa, również zainicjowana przez Promnitzów miała miejsce po 1737 roku. Dzięki niej zamek został rozbudowany i przekształcony w trójskrzydłowy pałac barokowy.
Następni właściciele pszczyńskiej posiadłości, książęta z linii Anhalt-Köthen-Pless, przekształcili pobliski zwierzyniec w park. Od 1847 roku pałacem władali książęta z rodziny Hochberg von Pless. Obecny wygląd pałacu i założenia parkowego pochodzi z czasów, kiedy w Pszczynie panował Hans Heinrich XI. Autorem projektu przebudowy rezydencji był francuski architekt Aleksander Hipolit Destailleur.
Dwupiętrowy zamek założony jest na planie podkowy. Od strony miasta ulokowano westybul z reprezentacyjną, trzybiegową klatką schodową. Wewnątrz budynku zbudowano monumentalną salę jadalną z ogromnymi lustrami na ścianach.
Po śmierci księcia dobra pszczyńskie przejął Hans Heinrich XV, którego żoną była słynna Angielka , księżna Maria Teresa Oliwa Cornwallis-West, zwana Daisy.
W latach I wojny światowej zamek był siedzibą sztabu wojsk niemieckich. Po plebiscycie Pszczyna została włączona do Polski. W latach II wojny światowej zamek pełnił funkcje szpitala, ale jego wyposażenie na szczęście ocalało.
W 1946 roku zamek został zmieniony na muzeum i udostępniony zwiedzającym. W początkowej fazie ekspozycję stanowiło tylko kilka pomieszczeń. Z czasem – coraz większa powierzchnia zamku. Pszczyński zabytek jest jednym z nielicznych w województwie śląskim, w których zachowała się większość oryginalnego wyposażenia (ok 80%). Dzięki prowadzonym w latach 90. XX wieku pracom konserwatorskim udało się odtworzyć wygląd zamku z czasów panowania Hochbergów. Odwiedzający mogą podziwiać nie tylko wyjątkowe wnętrza, ale też przedmioty sztuki zdobniczej, obrazy i otaczający zamek zabytkowy park krajobrazowy w stylu angielskim.